یک شرکت پخش مواد غذایی چند ماه است با مشکلی تکراری روبهروست: بخشی از محمولهها پیش از رسیدن به مقصد خراب میشوند. تیم لجستیک مسیرها را باز طراحی کرده، تامینکنندهها را عوض کرده و ناوگان را بازبینی کرده است اما هزینه خرابی محصولات همچنان بالاست. مدیران میدانند مشکل کجا خودش را نشان میدهد اما تخصص لازم را برای پیدا کردن علت اصلی و رفع آن در اختیار ندارند.
- چرا کسبوکارها با چالشهای جدیدی روبهرو هستند؟
- نوآوران چگونه به حل مسائل کسبوکار کمک میکنند؟
- مزایای همکاری کسبوکارها با نوآوران
- چه مسائلی را میتوان با همکاری نوآوران حل کرد؟
- فرایند همکاری با نوآوران
- نکات مهم هنگام همکاری با نوآوران
- تفاوت همکاری با نوآوران و توسعه راهکار داخل سازمان
- شاید راهحل بیرون سازمان باشد، اما مساله متعلق به شماست
- سوالات متداول
در چنین موقعیتی دو مسیر وجود دارد. شرکت میتواند توانمندی لازم را از صفر در داخل بسازد یا سراغ کسانی برود که روی همین نوع مساله کار کردهاند. مسیر دوم همان چیزی است که با عنوان همکاری با نوآوران شناخته میشود: کسبوکار مسالهاش را با استارتاپها، پژوهشگران، مخترعان یا تیمهای فناور در میان میگذارد و راهحل را با کمک آنها میسازد.
اما چرا همکاری کسب و کارها با نوآوران میتواند در حل مسائل کسبوکار تاثیرگذار باشد و چه زمانی این مسیر از ساختن راهحل در داخل سازمان منطقیتر است؟ برای پاسخ به این سوال از خود مساله شروع میکنیم.
چرا کسبوکارها با چالشهای جدیدی روبهرو هستند؟
بازار امروز شباهت چندانی به بازار ده سال پیش ندارد. سرعت تغییرات تکنولوژی، انتظارات فزاینده مشتریان و ورود رقبای چابک و نوآور، شرایط کسبوکارها را بهشدت پیچیده کرده است. شرکتهایی که تا دیروز با روشهای سنتی موفق بودند، امروز میبینند همان روشها نهتنها کافی نیستند بلکه ممکن است به مانعی برای رشد تبدیل شوند.
شرکتی که تا چند سال پیش با فرایند مشخصی به سودآوری میرسید، ممکن است امروز با مشکلاتی مانند این موارد مواجه شود:
- مشتریان دیگر حاضر نیستند از روشهای قدیمی خرید یا دریافت خدمت استفاده کنند.
- هزینههای عملیاتی افزایش پیدا کرده است.
- رقبا خدمات سریعتر یا شخصیسازیشدهتری ارائه میدهند.
- دادههای زیادی در سازمان وجود دارد اما از آنها برای تصمیمگیری استفاده نمیشود.
- فرایندهای داخلی میان واحدهای مختلف بهدرستی به هم متصل نیستند.
- توسعه محصولات جدید زمانبر و پرهزینه شده است.
- سازمان برای استفاده از فناوریهای جدید، مهارت یا زیرساخت کافی ندارد.
نکته مهم این است که بسیاری از این مسائل، فقط با تلاش بیشتر برای ادامه روشهای قبلی حل نمیشوند. گاهی لازم است سازمان برای حل چالشهای کسب و کار از زاویهای متفاوت به مساله نگاه کند. سازمانی که مسیر تحول دیجیتال را شروع کرده، معمولا زود میفهمد برای حل مسالههای تازه به دانشی نیاز دارد که هنوز درون تیمش نیست.
برای مثال، اگر فروشگاه آنلاینی با افزایش تماسهای پشتیبانی روبهرو باشد، میتواند نیروی بیشتری استخدام کند. اما راهکار دیگر این است که با کمک یک تیم نوآور، علت اصلی تماسها بررسی شود و سامانه هوشمندی برای پاسخگویی، پیگیری سفارش یا پیشبینی مشکلات مشتریان طراحی شود. در این حالت، سازمان به جای افزایش تعداد کارکنان پشتیبانی، روش حل مساله در کسب و کار را تغییر داده است.
نوآوران چگونه به حل مسائل کسبوکار کمک میکنند؟
نوآوران افراد یا تیمهایی هستند که با فناوری، دانش یا نگاهی تازه به دنبال ساختن راهحلهای جدید میگردند؛ از استارتاپها و تیمهای دانشبنیان گرفته تا پژوهشگران دانشگاهی، مخترعان و متخصصان مستقل. ویژگی مشترک بیشترشان این است که روی یک حوزه یا یک نوع مساله تمرکز عمیق دارند و بار فرایندهای سازمانهای بزرگ را به دوش نمیکشند.
نقش نوآوران در حل مسائل کسب و کار فقط تحویل محصول نیست. گاهی مهمترین کمکشان تغییر شکل سوال است. در مثال ما، تیم لجستیک دنبال مسیر بهتری بود؛ اما تیمی که با حسگرهای پایش دما و تحلیل داده کار کرده، ممکن است در همان جلسه اول بپرسد: مشکل واقعا در مسیر است یا در لحظه بارگیری و نوسان دمای محفظه؟ شاید این پرسش از چشم تیمی که سالها با وضع موجود کار کرده، دور مانده باشد.
از ترکیب همین دو مورد، یعنی شناخت عمیق کسبوکار از مساله و تخصص نوآور در ساختن راهحل، راهکارهای نوآورانه برای کسب و کار شکل میگیرد. به بیان ساده، حل مسائل کسب و کار با نوآوری وقتی جواب میدهد که هر دو طرف چیزی داشته باشند که دیگری ندارد.
شما میتوانید در صفحه پروژه های مگنتک چالش یا مسئله خود را ثبت کنید تا نوآوران برای حل آن با شما ارتباط بگیرند.
مزایای همکاری کسبوکارها با نوآوران
وقتی مساله روشن باشد و شریک مناسبی برای ارائه راه حل پیدا شود، مزایای همکاری با نوآوران را میتوان در چند نکته دید:
- دسترسی به دانش و تخصص بهروز: نوآوران معمولا در لبه تکنولوژی حرکت میکنند و از آخرین ابزارها و روشها آگاهند. این یعنی شما بدون نیاز به سرمایهگذاری سنگین در آموزش و تحقیق، از این دانش بهرهمند میشوید.
- سرعت بیشتر: استارتاپها و شرکتهای نوآور بهدلیل ساختار چابکشان میتوانند بسیار سریعتر از سازمانهای بزرگ حرکت کنند. این سرعت در دنیای امروز یک مزیت رقابتی بزرگ است.
- ایدههای تازه و نگاه متفاوت: کسی که درگیر عادتهای سازمان نیست، مفروضاتی را زیر سؤال میبرد که داخل سازمان بدیهی به نظر میرسند. نوآوران معمولا از بیرون به مساله نگاه میکنند و همین نگاه تازه میتواند راهحلهایی را آشکار کند که تیم داخلی به آنها فکر نکرده است.
- کاهش هزینه و ریسک: توسعه راهحلهای نوآورانه در داخل سازمان همیشه با ریسک همراه است. ممکن است ماهها زمان و بودجه صرف شود و در نهایت به نتیجه نرسد. اما وقتی با نوآوران همکاری میکنید، معمولا میتوانید با هزینه کمتر و در زمان کوتاهتر به نتیجه برسید.
- یادگیری برای تیم داخلی: تیم داخلی در حین این همکاری با روشها و ابزارهای تازه آشنا میشود و بعد از پروژه هم این دانش در سازمان باقی میماند.
- انعطافپذیری بیشتر: وقتی بهجای استخدام دائمی تیمهای تخصصی، با نوآوران همکاری میکنید، میتوانید بر اساس نیاز پروژههای مختلف، از تخصصهای متفاوت استفاده کنید.
پس نوآوری در کسب و کار فقط به داشتن ایدههای خوب برنمیگردد. آنچه نوآوری در موفقیت کسب و کار را رقم میزند، این است که سازمان چقدر سریع بتواند ایده درست و توان اجرایی درست را کنار هم بگذارد. همکاری با نوآوران یکی از راههای کوتاه کردن این فاصله است.

چه مسائلی را میتوان با همکاری نوآوران حل کرد؟
همکاری با نوآوران برای همه مسائل مناسب نیست. این نوع همکاری زمانی ارزش بیشتری دارد که مسئله پیچیده، جدید، تخصصی یا نیازمند راهکاری متفاوت باشد. با این حال، طیف مسائلی که میتوان با همکاری نوآوران حل کرد، بسیار گسترده است:
- فرایندهای عملیاتی: سازمانها ممکن است در فرایندهای تولید، انبارداری، توزیع، کنترل کیفیت یا خدمات پس از فروش با مشکل مواجه باشند (مثل شرکت پخشی که در مقدمه به آن اشاره کردیم).
- مسائل مرتبط با داده و تصمیمگیری: مثل پیشبینی تقاضا، تحلیل رفتار مشتری یا خودکار کردن گزارشگیری.
- مسائل مربوط به تجربه مشتری: مثل طولانی بودن فرایند ثبت سفارش یا پشتیبانی که مشتری را خسته میکند.
- ساخت محصول یا خدمت جدید: وقتی سازمان ایدهای دارد ولی توان فنی ساخت نمونه اولیهاش را ندارد.
بخشی از این مسائل امروز با ابزارهای هوش مصنوعی حلشدنیاند. اگر میخواهید بدانید این فناوری چطور وارد فرایند نوآوری میشود، درباره تاثیر هوش مصنوعی در فرایند نوآوری بیشتر بخوانید. در همه این موارد، راهکارهای نوآورانه کسب و کار زمانی به دست میآیند که مساله مشخص باشد و شریک بیرونی دقیقا همان مهارت را داشته باشد.
البته همکاری با نوآوران جواب همهچیز نیست. مسالهای که ریشهاش در ساختار تصمیمگیری، فرهنگ سازمانی یا اختلاف میان واحدها باشد، با یک شریک بیرونی حل نمیشود؛ حتی بهترین راهحل هم اگر با مقاومت داخلی روبهرو شود، به کار نمیآید. حالا که میدانیم چه مسائلی مناسب این نوع همکاری هستند، بهتر است ببینیم همکاری کسب و کارها با نوآوران در عمل چطور پیش میرود.
فرایند همکاری با نوآوران
مسیر همکاری کسب و کارها با نوآوران معمولا از چند مرحله میگذرد. اگر به مثال شرکت پخش برگردیم، این مسیر چنین چیزی خواهد بود:
- تعریف دقیق مساله: شرکت مشخص میکند ضایعات مربوط به کدام محصولات و کدام مسیرهاست و چه میزان هزینه روی دست میگذارد. مسالهای که مبهم باشد، به راهحل مبهمی هم میرسد.
- شناسایی نوآوران مناسب: در مرحله بعد شرکت سراغ استارتاپها، مراکز پژوهشی و تیمهایی میرود که تجربه مرتبط با این مساله را دارند.
- گفتوگو و توافق اولیه: دو طرف در توافق اولیه دامنه کار، معیار موفقیت، مالکیت فکری و نحوه استفاده از اطلاعات را روشن میکنند.
- آزمایش در مقیاس کوچک: راهحل روی چند مسیر یا یک انبار آزمایش میشود.
- ارزیابی و تصمیم: با توجه به نتیجه آزمایش، همکاری گسترش پیدا میکند، اصلاح میشود یا اصلا متوقف میشود.
مرحله چهارم مهمترین مرحله است. آزمایش در مقیاس کوچک این امکان را میدهد که همکاری کسب و کارها با شرکتهای نوآور بدون ریسکهای بزرگ شروع شود و اگر جواب نداد، با هزینه کم متوقف شود. اما برای اینکه همین آزمایش هم به نتیجه برسد، باید چند نکته از ابتدا رعایت شود.

نکات مهم هنگام همکاری با نوآوران
تعامل کسب و کارها و نوآوران وقتی خوب پیش میرود که هر دو طرف بدانند از هم چه انتظاراتی دارند. برای اینکه همکاری کسب و کارها با شرکتهای نوآور به نتیجه مطلوب برسد، باید به چند نکته مهم توجه کرد:
- با مساله وارد شوید، نه با راهحل از پیش تعیینشده: اگر از قبل تصمیم گرفتهاید راهحل چیست، فرصت شنیدن نگاه تازه را از دست میدهید.
- انتخاب نوآور مناسب: فقط بهدنبال ارزانترین یا معروفترین گزینه نباشید. به تخصص، تجربه قبلی، تناسب فرهنگی و توانایی درک نیازهای کسبوکار خود توجه کنید.
- مالکیت فکری و محرمانگی را از همان ابتدا مکتوب کنید: توافق نکردن درباره اینکه دانش تولیدشده متعلق به کیست، از رایجترین دلایل تنش در این نوع همکاریهاست.
- معیار موفقیت را مشخص و قابل اندازهگیری تعریف کنید: مثلا کاهش درصدی از ضایعات در بازهای مشخص، نه «بهتر شدن وضعیت».
- یک نفر در داخل سازمان مسئول همکاری باشد: بدون یک نقطه تماس مشخص، اطلاعات دیر میرسد و تصمیمها معطل میماند.
- ریتم کاری دو طرف را همسو کنید: تیمهای نوآور معمولا سریعتر حرکت میکنند و سازمانها ممکن است نیاز به تأییدیههای زمانبر داشته باشند. اگر این فاصله از قبل دیده نشود، ارتباط کسب و کار و نوآوران از همان ماههای اول به سردی میگراید.
تفاوت همکاری با نوآوران و توسعه راهکار داخل سازمان
همکاری با نوآوران به معنای کنار گذاشتن تیم داخلی نیست. این دو مسیر ویژگیهای متفاوتی دارند و هرکدام برای موقعیتی مناسبترند:
| همکاری با نوآوران | توسعه راهکار داخل سازمان |
| دسترسی به تخصصی که سازمان ندارد | استفاده از دانش و تخصص موجود در تیم |
| شروع معمولا سریعتر، به شرط پیدا کردن شریک مناسب | شروع وابسته به منابع و اولویتهای داخلی |
| کنترل کمتر بر جزئیات و نیاز به توافق درباره مالکیت فکری | کنترل کامل بر فرایند و دانش تولیدشده |
| امکان آزمایش در مقیاس کوچک پیش از سرمایهگذاریهای بزرگ | نیاز به سرمایهگذاری اولیه برای ساختن توانمندی |
| مناسب برای مسائل جدید و تخصصی | مناسب برای مسائل کلیدی و مرتبط با مزیت رقابتی اصلی |
بهطور معمول، هرچه مساله به هسته مزیت رقابتی سازمان نزدیکتر باشد، منطقی است که کنترل بیشتری در داخل نگه داشته شود. هرچه مساله تخصصیتر و تازهتر باشد، همکاری بیرونی جذابتر میشود. در عمل، بسیاری از سازمانها از ترکیب این دو استفاده میکنند: نوآوران در ساختن راهحل کمک میکنند و تیم داخلی آن را در بدنه سازمان جا میاندازد.
شاید راهحل بیرون سازمان باشد، اما مساله متعلق به شماست
حل مسائل جدید کسبوکار همیشه با افزایش بودجه، استخدام نیروی بیشتر یا ادامه دادن روشهای قبلی ممکن نیست. گاهی لازم است سازمان مرزهای خود را بازتر کند و از ظرفیت استارتاپها، شرکتهای فناور، دانشگاهها و تیمهای نوآور استفاده کند. اما همکاری با نوآوران زمانی ارزش ایجاد میکند که از یک مساله واقعی شروع شود، با هدفی قابلاندازهگیری ادامه پیدا کند و در قالب آزمایش، یادگیری و توسعه تدریجی پیش برود.
اگر کسبوکار شما با مسالهای روبهروست که راهحل مشخصی برای آن ندارد، مگنتک میتواند با کمک به شناسایی مساله، کشف فرصتهای نوآوری، ارزیابی راهکارها و طراحی مسیر همکاری با نوآوران، این فرایند را ساختارمند و قابلاجرا کند.
سوالات متداول
۱- همکاری با نوآوران یعنی چه؟
همکاری با نوآوران یعنی کسبوکار برای حل مساله، توسعه محصول، بهبود فرایند یا ایجاد فرصتهای جدید، از تخصص، فناوری، ایده یا ظرفیت اجرایی استارتاپها، شرکتهای فناور، تیمهای دانشگاهی یا متخصصان بیرونی استفاده کند.
۲- چرا کسبوکارها با نوآوران همکاری میکنند؟
برای دسترسی به تخصص جدید، کوتاهتر کردن مسیر توسعه راهکار، آزمایش ایدهها، کاهش هزینه توسعه داخلی، افزایش ظرفیت نوآوری و پیدا کردن راهحلهای متفاوت برای مسائل پیچیده.
۳- چگونه نوآور مناسب را پیدا کنیم؟
ابتدا باید مساله بهصورت دقیق تعریف شود. بعد میتوان از طریق شتابدهندهها، مراکز نوآوری، دانشگاهها، انجمنهای تخصصی، رویدادهای فناوری، شبکههای حرفهای و بررسی نمونهکارها، تیمهای مرتبط را شناسایی و ارزیابی کرد.
۴- همکاری با نوآوران چه تفاوتی با برونسپاری دارد؟
برونسپاری معمولا به واگذاری اجرای یک فعالیت مشخص اشاره دارد؛ اما همکاری با نوآوران میتواند شامل کشف مساله، طراحی راهکار، آزمایش، توسعه محصول و یادگیری مشترک باشد. در همکاری نوآورانه، هدف فقط انجام یک سری از وظایف نیست؛ بلکه ممکن است هدف ایجاد راهکارهای جدید یا تغییر شیوه حل مساله باشد.
۵- از کجا بفهمیم استفاده از نوآوری برای حل مشکلات کسب و کار موفق بوده است؟
باید از ابتدا شاخصهای موفقیت را تعیین کنید. این شاخصها میتواند شامل کاهش هزینه، کاهش زمان، افزایش دقت، بهبود رضایت مشتری، افزایش استفاده از محصول، کاهش خطا یا ایجاد درآمدهای جدید باشد. موفقیت باید با نتیجه واقعی سنجیده شود، نه فقط با تحویل یک نمونه اولیه.
تایتل پیشنهادی: چرا همکاری با نوآوران به حل مسائل کسبوکار کمک میکند؟
دیسکریپشن پیشنهادی: همکاری با نوآوران چگونه به حل چالشهای کسبوکار کمک میکند؟ با مزایا، فرایند همکاری، مسائل قابلحل و نکات انتخاب شریک نوآور آشنا شوید.
اسلاگ: collaboration-with-innovators/